GIDS / AI & PLANNING
AI-planning: wat kan het wel en niet?
AI-planning is geen chatbot die je rooster maakt. Goede planningssoftware met AI combineert drie technieken: een taalmodel dat binnenkomende aanvragen leest, een rekenmodel dat de puzzel oplost binnen harde grenzen, en een voorspellingsmodel dat inschat hoe lang iets duurt of wat er misgaat. De menselijke planner blijft beslissen, maar hoeft niet meer alles zelf uit te zoeken. Deze gids legt uit welke techniek waarvoor dient, met voorbeelden uit transport, installatie, montage en beveiliging.
Raffael, Software-architect · Bijgewerkt op
In het kort
Wat bedoelen mensen met AI-planning?
Onder 'AI-planning' worden drie heel verschillende dingen verkocht. Het helpt om ze uit elkaar te houden, want ze zijn elk goed in iets anders:
| Techniek | Waar het goed in is | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Taalmodel | Losse tekst lezen en omzetten in gegevens | Een storingsmelding uit WhatsApp wordt een klus met adres en urgentie |
| Rekenmodel (optimalisatie) | De beste verdeling vinden binnen harde grenzen | Twintig klussen over zes monteurs, met reistijd en vaardigheden |
| Voorspellingsmodel | Inschatten wat er waarschijnlijk gebeurt, op basis van historie | Deze klus duurt bij deze klant meestal een uur langer |
Waarom maakt een taalmodel geen goede planning?
Een taalmodel zoals ChatGPT is gemaakt om tekst te begrijpen en te schrijven. Een planning is iets anders: een puzzel met harde grenzen, zoals werktijden, rijtijden, certificaten en tijdvensters, waarin elke wijziging de rest raakt. Een taalmodel kan een rooster opschrijven dat er overtuigend uitziet en toch een grens overschrijdt. En vraag je het twee keer hetzelfde, dan krijg je niet altijd hetzelfde antwoord.
Voor het rekenwerk gebruik je daarom een optimalisatiemodel: software die alle combinaties afweegt en gegarandeerd binnen de grenzen blijft. Het taalmodel doet wat ervoor komt, de aanvragen lezen, en wat erna komt, het bericht aan de klant schrijven.
Hoe werkt AI-planning als het goed is ingericht?
Elke techniek krijgt de taak waarin hij sterk is, en de planner zit aan het eind van de keten. Zo ziet dat er in de praktijk uit:
Aanvragen komen binnenSysteem
Per mail, WhatsApp, telefoon of klantportaal.
Aanvraag wordt een taakAI
Het taalmodel haalt adres, soort werk, urgentie en wensen uit de tekst.
Duur en risico inschattenAI
Het voorspellingsmodel schat op basis van eerder werk hoe lang het duurt.
Voorstel binnen de grenzenRegels
Het rekenmodel verdeelt de taken met werktijden, vaardigheden en reistijd als harde regels.
Planner keurt goedMens
Ziet waarom elk voorstel zo is, schuift waar nodig en publiceert de planning.
Waar levert het het meeste op?
AI-planning loont waar veel kleine beslissingen elke dag opnieuw genomen worden, en waar de input rommelig binnenkomt. Een paar voorbeelden per branche:
In transport leest AI ordermails en stelt een wagen of charter voor binnen de rij- en rusttijden. In de installatiebranche wordt een storingsmelding een klus, en zoekt het systeem een monteur met de juiste vaardigheid in de buurt. Bij montagebedrijven gaat het om ploegen, bussen en laadlijsten per project. En bij beveiliging om diensten per object met mensen die daar ingewerkt zijn en een geldige pas hebben.
Gemeenschappelijk: de planner kende al die regels altijd al, maar moest ze zelf in zijn hoofd bijhouden. Het systeem neemt dat geheugenwerk over.
AI-planning of een menselijke planner?
Allebei. Software is beter in het doorrekenen van duizenden combinaties en vergeet geen regel. Een planner is beter in alles wat niet in de data staat: dat een vaste klant liever niet op maandag wordt bezocht, dat een chauffeur net een zware week achter de rug heeft, dat een opdrachtgever boos is en voorrang verdient.
De beste opzet laat het systeem voorstellen en de planner beslissen. Een goed voorstel bespaart de planner het zoekwerk, en zijn correcties laten zien waar de regels of het model beter kunnen.
Wat zegt de AI-verordening over het plannen van mensen?
Plan je mensen, dan telt de Europese AI-verordening mee. AI die taken aan werknemers toewijst op basis van hun individuele gedrag of persoonlijke kenmerken, of die hun prestaties monitort en beoordeelt, valt onder hoog risico. Daarvoor gelden strenge eisen, zoals menselijk toezicht en uitgebreide documentatie.
Planning op basis van objectieve feiten, zoals beschikbaarheid, certificaten, locatie en wettelijke werktijden, is iets anders dan medewerkers rangschikken op hoe goed ze presteren. Wij bouwen planningssystemen op die feiten, laten een mens elk voorstel goedkeuren, en bespreken vooraf met je waar de grens ligt.
Zelf aan de slag?
Maatwerk software voor jouw bedrijf
Wil je weten wat maatwerk voor jouw proces kan betekenen? Bekijk wat we bouwen en voor wie.
Bekijk wat we bouwen →Veelgestelde vragen
Wat je waarschijnlijk wilt weten.
Kan ik ChatGPT mijn planning laten maken?+
Voor een eenmalige schets misschien, maar niet voor je dagelijkse planning. Het kent je regels en mensen niet, kan grenzen overschrijden zonder het te merken, en je zet er gegevens van medewerkers en klanten in die je daar liever niet hebt.
Mag je klantgegevens in ChatGPT zetten? →Hoeveel historie heb je nodig voor voorspellingen?+
Genoeg uitgevoerde klussen of ritten waarin de werkelijke duur is vastgelegd. Heb je dat nog niet, begin dan met het taalmodel en de regels, en leg vanaf nu vast hoe lang werk echt duurde.
Regels, taalmodel of eigen beslismodel? →Hoe ziet AI-planning eruit in transport?+
Ordermails worden conceptorders, en het systeem stelt per rit een eigen wagen of charter voor binnen de rij- en rusttijden. De planner kiest.
AI voor transport en expeditie →En bij een installatiebedrijf?+
Storingsmeldingen uit mail en WhatsApp worden klussen met urgentie, en het systeem zoekt een monteur met de juiste vaardigheid die er het snelst kan zijn.
AI voor installatiebedrijven →Even bellen?
Liever eerst even bellen?
Contact
Maatwerk software laten maken?
Plan een vrijblijvende intake. We kijken naar jouw proces en wat het oplevert. Reactie binnen 1 werkdag.
Of mail ons op info@codesmid.nl